Esperanto grammar

From UniLang Wiki

Esperanto grammar is very simple and has been summed up in the 'dekses reguloj' ('sixteen rules') of Esperanto; these are (in Esperanto and English):

  1. Ne ekzistas nedifinita artikolo. Ekzistas nur difinita artikolo "la", egala por ĉiuj genroj,
kazoj, kaj nombroj.

There is no indefinite article. There is only a definite article "la", for all genders, cases, and numbers.

  2. Substantivoj estas formataj per aldono de "o" al la radiko. Por la formado de la pluralo
aldonu la finaĵon "j" al la singularo. La akuzativo aldonas "n" post la "o" aŭ la "oj". La
ceteraj kazoj estas esprimataj per prepozicioj.

Nouns are formed with by adding "o" to the root. For the formation of the plural add the ending "j" to the singular. The accusative adds "n" after the "o" or the "oj". Other cases are expressed with prepositions.

  3. Adjektivoj estas formataj per aldono de "a" al la radiko, kaj kazoj kaj nombroj kiel ĉe
substantivoj. La komparativo estas farata per "pli" kaj la superlativo per "plej".

Adjectives are formed with the addition of "a" to the root, and cases and numbers in the same way as nouns. The comparative is made with "pli" and the superlative with "plej".

  4. La bazaj numeraloj estas unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naŭ, dek, cent, mil. La
dekoj kaj centoj estas formataj per kunigo de la numeraloj. La ordigaj numeraloj havas la
finaĵon "a" kaj en akuzativo "an".

The basic numerals are unu, du, tri, kvar, kvin, ses, sep, ok, naŭ, cent, mil. The tens and the hundreds are formed by joining the numerals. The ordinal numbers have the ending "a" and the in the accusative "an".

  5. La personaj pronomoj estas mi, vi, li, ŝi, ĝi, si, ni, ili, oni. Posedaj pronomoj havas la
finaĵon "a", kaj en akuzativo "n".

The personal pronouns are mi, vi, li, ŝi, ĝi, si, ni, ili, oni . Possesive pronouns have the ending "a" and in the accusative "n".

  6. La verboj ne estas ŝanĝataj laŭ personoj nek nombroj. La nun-tempo finiĝas per "as", la
pasinta tempo per "is," la venonta tempo per "os," la kondicionalo per "us," la imperativo per "u",
kaj la infinitivo per "i." Estas ankaŭ participoj aktivaj (kun "ant," "int" "ont") kaj pasivaj
(kun "at" "it" "ot") La prepozicio ĉe la pasivo estas "de."

The verbs are not change according to person nor number. The present tense ends with "as", the past tense ends with "is", the furture tense with "os", the conditional with "us", the imperative with "u", and the infiniive with "i". The preposition used with the passive voice is "de".

  7. Adverboj estas formataj per aldono de "e" al la radiko.

Adverbs are formed by adding "e" to the root.

  8. Prepozicioj per si mem uzas la nominativon.

Prepositions govern the nominative case.

  9. Ĉiu vorto estas legata, kiel ĝi estas skribita.

Every word is read as it is written.

 10. La akcento estas ĉiam sur la antaŭlasta silabo.

The stress falls on the penultimate syllable.

 11. Kunmetitaj vortoj estas formataj per simpla kunigo de la radikoj de la vortoj. La ĉefa vorto
staras je la fino.

Compound words are formed by the simple conjoining of the roots of the words. The main word stands at the end.

 12. Se en frazo estas alia nea vorto, forlasu la "ne."

If there is already another negative word, drop the "ne".

 13. Por indiki movon al loko, oni povas uzi la finiĝon "n".

To indicate motion toward a location, one can use the "n"-ending.

 14. Ĉiu prepozicio havas difinitan signifon. "Je" ne havas memstaran signifon.

Every preposition has a definite meaning. "Je" has no independent meaning.

 15. La tiel nomataj "fremdaj vortoj" estas uzataj sen ŝanĝo, sed ili ricevas la esperantajn
ortografion kaj finaĵojn.

So-called "foreign words" are used without change, but they take the Esperanto orthograpy and endings.

 16. La "o" de la substantivoj kaj la "a" de "la" povas esti iafoje forlasataj kaj anstataŭataj
de apostrofo pro belsoneco.

The "o" of nouns and the "a" of "la" can be dropped at any time and substituted with an apostrophe for euphony.